Czym jest zesp贸艂 chronicznego zm臋czenia?

chroniczne zm臋czenie

Zesp贸艂 przewlek艂ego zm臋czenia zwana te偶 CFS (z angielskiego: chronic fatigue syndrome), to choroba bardzo cz臋sto mylona ze zwyk艂ym przem臋czeniem organizmu. Jest to bardzo uci膮偶liwa jednostka chorobowa, m.aj膮ca negatywny wp艂yw na 偶ycie chorego w ka偶dym jego wymiarze. Dowiesz si臋 wi臋cej z tego artyku艂u.聽

Jak rozpoznaje si臋 zesp贸艂 przewlek艂ego zm臋czenia?

Rozpoznanie zespo艂u przewlek艂ego zm臋czenia stawia si臋 po wykluczeniu innych przyczyn z艂ego samopoczucia. Np.聽 cukrzycy.聽Opracowanie szczeg贸艂owych聽kryteri贸w rozpoznawania tej choroby trwa艂y od roku 1988 do 1994. Pocz膮tkowo k艂adziono nacisk na objawy somatyczne ale z biegiem lat i obserwacji ludzi dotkni臋tych t膮 chorob膮 zwr贸cono te偶 uwag臋 na zm臋czenie psychiczne. Ostatecznie powsta艂 zestaw objaw贸w, kt贸rych r贸wnoczesne wyst臋powanie kwalifikuje do postawienia diagnozy zespo艂u przewlek艂ego zm臋czenia.

Podstawowe kryterium to聽ci臋偶kie zm臋czenie, kt贸re trwa co najmniej 6 miesiecy. Zm臋czeniu powinny towarzyszy膰 co najmniej 4 objawy z listy poni偶ej:

  • sen, kt贸ry nie przynosi odpoczynku
  • zauwa偶alne pogorszenie si臋 pami臋ci 艣wie偶ej oraz problemy z koncentracj膮
  • bolesne w dotyku w臋z艂y ch艂onne
  • powysi艂kowe z艂e samopoczucie trwaj膮ce co najmniej dob臋
  • b贸l mi臋艣ni
  • b贸l gard艂a
  • b贸le g艂owy dot膮d nieznane z innym przebiegiem lub ze zmian膮 intensywno艣ci b贸lu
  • b贸l wielu staw贸w bez towarzysz膮cego mu obrz臋ku lub rumienia

Bardzo wa偶ne jest aby w fazie diagnozowania choroby zebra膰 od pacjenta bardzo dok艂adny wywiad. Nast臋pnie pacjent powinien by膰 bardzo dok艂adnie zbadany, ze zwr贸ceniem uwagi na objawy najbardziej dla pacjenta uci膮偶liwe i na objawy klasyfikowane w medycynie jako „czerwone flagi”. „Czerwone flagi” mog膮 wskazywa膰 na inne聽 tocz膮ce si臋 w organizmie chorego powa偶ne schorzenie. Nast臋pnie zbada膰 pacjenta pod k膮tem depresji. Statystyki wskazuj膮 na przedzia艂 mi臋dzy 39 a 47%聽 wyst臋powania CFS u pacjent贸w z depresj膮.

聽„Czerwone flagi”– to objawy alarmuj膮ce wyst臋puj膮ce u os贸b z zespo艂em chronicznego zm臋czenia. Klasyfikuje si臋 je nast臋puj膮co:

  • duszno艣膰- mo偶e wskazywa膰 na chorob臋 p艂uc
  • b贸l staw贸w lub objawy zapalenia- mo偶e wskazywa膰 na reumatoidalne zapalenie staw贸w lub na tocze艅 rumieniowaty
  • b贸l w klatce piersiowej- mo偶e wskazywa膰 chorob臋 serca
  • utrata masy cia艂a- przyczyn膮 mo偶e by膰 nowotw贸r
  • ogniskowe ubytki neurologiczne- przyczyn膮 mo偶e by膰 nowotw贸r, stwardnienie rozsiane lub ropie艅 o艣rodkowego uk艂adu nerwowego
Przeczytaj r贸wnie偶:  Jak oczy艣ci膰 zatoki z ropy? Najskuteczniejsze sposoby i rady

Diagnostyka r贸偶nicowa jak膮 si臋 przeprowadza jest bardzo szeroka. CFS r贸偶nicuje si臋 z nast臋puj膮cymi chorobami:

  1. Choroby endokrynologiczne – nadczynno艣膰 lub niedoczynno艣膰 tarczycy, cukrzyca, niewydolno艣膰 kory nadnerczy, choroba Addisona, zesp贸艂 Cushinga
  2. Choroby hematologiczne – anemia
  3. Choroby nowotworowe
  4. Choroby o pod艂o偶u zapalnym – borelioza, gru藕lica, HIV, przewlek艂e zapalenie w膮troby
  5. Choroby neurologiczne – choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane, narkolepsja, ot臋pienie
  6. Choroby psychiczne – anoreksja, bulimia, depresja, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, schizofrenia, nadmierne za偶ywanie substancji psychoaktywnych
  7. Choroby reumatologiczne – fibromialgia, zapalenie sk贸rno-mi臋艣niowe, polimialgia reumatyczna, reumatoidalne zapalenie staw贸w, zapalenie wielomi臋艣niowe, zapalenie t臋tnicy skroniowej, zesp贸艂 Sj枚grena, tocze艅 rumieniowaty uk艂adowy
  8. Awitaminoza
  9. Dzia艂ania uboczne przyjmowanych lek贸w
  10. Bezdech senny
  11. Zatrucie metalami ci臋偶kimi
  12. Niewydolno艣膰 mi臋艣nia sercowego
  13. Celiakia

Przyczyny wyst臋powania zespo艂u chronicznego zm臋czenia

Medycyna do chwili obecnej nie ustali艂a przyczyn powstawania tej choroby. Najprawdopodobniej jest ona z艂o偶ona i nie wywo艂uje jej jeden czynnik. Naukowcy maj膮 w膮tpliwo艣ci czy wobec tak z艂o偶onych objaw贸w oraz towarzysz膮cym im cz臋stym zaburzeniom psychicznym, jest jakakolwiek przyczyna organiczna tej choroby. Obecnie badania naukowc贸w koncentruj膮 si臋 na czynnikach genetycznych, uk艂adzie immunologicznym, nadnerczach, roli snu i diety a tak偶e na modelu biopsychospo艂ecznym.

Czynniki genetyczne

Liczba danych, kt贸re potwierdzaj膮 przyczyny genetyczne wzrasta. naukowcy wykazali r贸偶nic臋 w ekspresji gen贸w po wysi艂ku u pacjent贸w z CFS. R贸偶nica ta ma wp艂yw na metabolizm i na reakcje uk艂adu immunologicznego. W trakcie innego badania naukowcy wykazali zwi膮zek mutacji genetycznych do niekt贸rych zaka偶e艅 wirusowych. Badania trwaj膮 nadal.

Przeczytaj r贸wnie偶:  CHOLESTEROL 240 - czy to du偶o?

Uk艂ad immunologiczny

S膮 lekarze, kt贸rzy wyznaja teori臋, 偶e CFS ma przyczyn臋 poinfekcyjn膮. Bardzo du偶o objaw贸w infekcji wirusowych przebiega jednoczasowo z CFS. Jedna z teorii g艂osi, 偶e infekcja wirusem Epsteina i Barr przyczynia si臋 do rozwoju CFS. Ale nie zosta艂o to ostatecznie udowodnione.

Nadnercza

Osoby z CFS maj膮 zmniejszony poziom kortyzolu we krwi. Badania przeprowadzone w tym zakresie wskazuj膮 ,偶e jest on ni偶szy o oko艂o 138 nmol/l ni偶 u ludzi zdrowych. Nie wyja艣niono co powoduje ni偶szy poziom kortyzolu. Rozwa偶any jest wp艂yw zaka偶e艅, uraz贸w w okresie dzieci艅stwa lub czynnikami genetycznymi. Niewyklucza si臋 te偶 po艂膮czenia kilku przyczyn.

Sen i dieta

U chorych na CFS wykazano op贸藕nienie rytmu oko艂odobowego, polegaj膮cym na op贸藕nieniu wydzielania melatoniny. Przeprowadzone badania wykaza艂y tak偶e, 偶e osoby z CFS maj膮 mniejsze wska藕niki kwas贸w omega-3 do omega-6 i ni偶sze poziomy cynku. Jednak po przeprowadzeniu suplementacji tych sk艂adnik贸w nie odniesiono poprawy zdrowotne pacjent贸w.

Model biopsychospo艂eczny

Jako, 偶e CFS wyst臋puje cz臋sto z depresj膮 wielu specjalist贸w kwalifikuje j膮 do chor贸b somatycznych. Nie jest to jednak odpowiednio udowodnione. Natomiast wiele danych wskazuje na to, 偶e urazy doznane w czasie dzieci艅stwa zwi臋kszaj膮 sze艣ciokrotnie ryzyko zapadalno艣ci na t臋 chorob臋. Osoby cierpi膮ce na CFS maj膮 mniejsze wsparcie w systemach pomocy spo艂ecznej i je艣li osoba chora jest niedostosowana spo艂ecznie leczenie mo偶e nie zako艅czy膰 si臋 sukcesem.

Leczenie zespo艂u chronicznego zm臋czenia

Leczenie tej choroby przebiega wielowymiarowo. Poni偶ej przestawiony zosta艂 zakres leczenia:

  1. Skupienie si臋 na objawach i zmniejszanie ich
  2. Leczenie chor贸b wsp贸艂istniej膮cych
  3. Namawianie chorego do cz臋stego wypoczynku w ci膮gu dnia oraz do rozpocz臋cia praktyk relaksacyjnych
  4. Terapia poznawczo-behawioralna
  5. Terapia oparta na 膰wiczeniach fizycznych ze stopniowaniem ich intensywno艣ci
[Total: 1 Average: 5]